Faktoring eksportowy: z regresem, bez regresu, koszty
Faktoring eksportowy polega na tym, że eksporter przekazuje faktorowi (bankowi lub firmie faktoringowej) należności od zagranicznych odbiorców, a w zamian dostaje większość ich wartości od razu, zamiast czekać do terminu płatności. W faktoringu z regresem ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje u eksportera; w faktoringu bez regresu faktor przejmuje je w ramach przyznanego limitu. To narzędzie finansowania, a w wersji bez regresu także ochrony przed nieściągalnymi należnościami.
Autor: Hiram Trade Editorial Desk
- Opublikowano
5 min czytania
Jak wygląda transakcja faktoringowa
- Eksporter i faktor zawierają umowę faktoringową i ustalają listę odbiorców.
- Faktor ocenia każdego odbiorcę i przyznaje limit.
- Eksporter wysyła towar, wystawia fakturę z informacją o przelewie wierzytelności i wskazaniem rachunku faktora.
- Faktor wypłaca zaliczkę, czyli część wartości faktury.
- Odbiorca płaci w terminie na rachunek faktora.
- Faktor rozlicza resztę kwoty po potrąceniu swoich opłat.
Kluczowe jest powiadomienie odbiorcy. Jeśli odbiorca zapłaci na stary rachunek eksportera, powstaje zamieszanie i opóźnienia. W handlu zagranicznym każdą zmianę rachunku bankowego trzeba potwierdzać innym kanałem, bo to częsty mechanizm oszustw; więcej w artykule o sygnałach oszustw w handlu B2B.
Model dwóch faktorów
W faktoringu międzynarodowym często współpracują dwie instytucje: faktor eksportowy w kraju sprzedawcy i faktor importowy w kraju odbiorcy. Faktor eksportowy obsługuje eksportera i finansowanie, a faktor importowy ocenia odbiorcę, przejmuje ryzyko kredytowe i prowadzi windykację na miejscu. Relacje między faktorami członkowskimi FCI regulują ogólne reguły faktoringu międzynarodowego (General Rules for International Factoring, GRIF). Dla eksportera oznacza to, że ocena odbiorcy na Filipinach czy w Niemczech jest robiona przez kogoś, kto zna lokalny rynek i prawo.
Z regresem czy bez regresu
| Cecha | Faktoring z regresem | Faktoring bez regresu |
|---|---|---|
| Ryzyko niewypłacalności odbiorcy | Zostaje u eksportera | Przejmuje faktor, w ramach limitu |
| Co się dzieje, gdy odbiorca nie płaci | Eksporter zwraca zaliczkę | Faktor wypłaca należność po okresie określonym w umowie |
| Koszt | Zwykle niższy | Wyższy, bo zawiera wycenę ryzyka |
| Wpływ na bilans | Należność często pozostaje w bilansie | Możliwe wyksięgowanie należności (do oceny z biegłym rewidentem) |
| Wymagania | Mniejsze | Ocena każdego odbiorcy, często ubezpieczenie |
Faktoring bez regresu nie chroni przed sporem handlowym. Jeśli odbiorca odmawia zapłaty, bo kwestionuje jakość lub ilość towaru, faktor zazwyczaj może obciążyć eksportera. Jasna specyfikacja w umowie sprzedaży i dokumenty potwierdzające dostawę mają więc znaczenie także dla finansowania.
Z czego składa się koszt
Koszt faktoringu zależy od faktora, kraju odbiorcy, wolumenu, terminów płatności i jakości odbiorców. Nie istnieje jedna rynkowa stawka, dlatego zawsze porównuj oferty w tej samej strukturze:
- odsetki (dyskonto) od wypłaconej zaliczki za okres od wypłaty do zapłaty przez odbiorcę, zwykle oparte o stopę referencyjną waluty plus marżę,
- prowizja faktoringowa od wartości przekazanych faktur, obejmująca obsługę, monitoring i windykację,
- opłata za przejęcie ryzyka w faktoringu bez regresu (czasem wliczona w prowizję),
- opłaty jednorazowe: za ocenę odbiorcy, przygotowanie umowy, zmianę limitu,
- koszt ubezpieczenia, jeśli faktor wymaga cesji praw z polisy należności.
Poproś każdego faktora o symulację na tej samej przykładowej fakturze: kwota, waluta, termin płatności, odbiorca. Porównuj całkowity koszt w złotych lub euro, a nie pojedyncze stawki.
Faktoring a ubezpieczenie należności i akredytywa
| Narzędzie | Daje gotówkę przed terminem | Chroni przed niewypłacalnością | Chroni przed sporem o towar | Wymaga zgody odbiorcy |
|---|---|---|---|---|
| Faktoring z regresem | Tak | Nie | Nie | Nie, ale odbiorca musi płacić faktorowi |
| Faktoring bez regresu | Tak | Tak, w ramach limitu | Nie | Jak wyżej |
| Ubezpieczenie należności | Nie | Tak, w ramach limitu | Nie | Nie |
| Akredytywa dokumentowa | Możliwe przy dyskoncie | Tak, ryzyko przechodzi na bank | Nie, bank bada tylko dokumenty | Tak, odbiorca otwiera akredytywę |
Akredytywa przenosi ryzyko na bank, ale wymaga zgody odbiorcy, generuje koszty po jego stronie i ścisłej dyscypliny dokumentowej. Faktoring działa przy zwykłym otwartym koncie, co jest dla odbiorcy wygodniejsze. Ubezpieczenie chroni przed stratą, ale gotówka przychodzi dopiero w terminie płatności. Opis ubezpieczenia znajdziesz w artykule o ubezpieczeniu należności eksportowych, a pozostałe formy płatności w artykule o warunkach płatności.
Na co uważać przed podpisaniem umowy faktoringowej
- zakaz cesji w umowie z odbiorcą: niektórzy odbiorcy wpisują do swoich ogólnych warunków zakaz przelewu wierzytelności; sprawdź to przed zgłoszeniem odbiorcy do faktora,
- globalna cesja: czy musisz przekazać wszystkie należności, czy możesz wybrać odbiorców,
- minimalny obrót i opłaty za jego niewykonanie,
- waluta: czy faktor finansuje w walucie faktury, czy przewalutowuje; to wpływa na ryzyko walutowe,
- okres wypowiedzenia i warunki zakończenia współpracy,
- zdarzenia, które pozwalają faktorowi cofnąć finansowanie, np. przekroczenie terminu, spór, zmiana warunków płatności bez zgody.
Kiedy faktoring eksportowy ma sens
Faktoring jest praktyczny, gdy regularnie sprzedajesz tym samym odbiorcom z terminem płatności, masz rosnące obroty i potrzebujesz płynności na zakup surowca lub produkcję kolejnych partii. Przy jednorazowej, dużej transakcji z nowym odbiorcą częściej rozważa się akredytywę lub przedpłatę.
Hiram nie przechowuje pieniędzy, nie gwarantuje płatności i nie oferuje finansowania; pomaga znaleźć kontrahentów, porównać oferty i prowadzić transakcję w pokoju transakcji, a finansowanie ustalasz z własnym bankiem lub faktorem. Zobacz opłaty Hiram i załóż konto przez rejestrację.
Tekst ma charakter informacyjny. Przed podpisaniem umowy faktoringowej skonsultuj ujęcie księgowe i podatkowe z doradcą.
Źródła
- FCI (Factors Chain International), Import factoring i model dwóch faktorów: https://fci.nl/en/import-factoring (otwiera się w nowej karcie)
- FCI, General Rules for International Factoring (wersja z 2018 r., kopia udostępniona przez członka FCI): https://www.vakiffaktoring.com.tr/uploads/images/generalrulesforinternationalfactoring-grif.pdf (otwiera się w nowej karcie)
- KUKE S.A., oferta faktoringu i ubezpieczeń: https://www.kuke.com.pl/ (otwiera się w nowej karcie)
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani celnej. Przepisy i stawki się zmieniają: przed decyzją sprawdź aktualne źródła urzędowe lub skonsultuj się z doradcą.