Opakowania eksportowe i ISPM 15: znakowanie palet i pakowanie

Czego dotyczy ISPM 15

Standard wydaje Międzynarodowa Konwencja Ochrony Roślin (IPPC). Obejmuje drewniany materiał opakowaniowy z drewna surowego, łącznie z drewnem sztauerskim (dunnage) używanym do mocowania ładunku. Chodzi o ograniczenie przenoszenia szkodników, które mogą przetrwać w nieprzetworzonym drewnie.

Z wymogów zwolnione są m.in.:

• opakowania wykonane w całości z cienkiego drewna (6 mm lub mniej),
• opakowania w całości z drewna przetworzonego: sklejki, płyty wiórowej, OSB, forniru, wytworzonych z użyciem kleju, temperatury lub ciśnienia,
• beczki na wino i alkohole, które były podgrzewane przy produkcji,
• pudełka upominkowe z drewna przetworzonego w sposób eliminujący szkodniki,
• trociny, wióry i wełna drzewna,
• drewniane elementy trwale przymocowane do pojazdów i kontenerów.

W praktyce oznacza to, że paleta z płyty prasowanej nie wymaga znaku, a zwykła paleta z desek już tak.

Zatwierdzone metody obróbki

Niezależnie od metody drewno musi być okorowane. Dopuszczalne są tylko drobne, wyraźnie oddzielone kawałki kory: węższe niż 3 cm albo szersze, ale o powierzchni pojedynczego kawałka poniżej 50 cm².

Najczęściej spotkasz oznaczenie HT.

Jak wygląda znak

Znak musi zawierać cztery elementy:

1. symbol IPPC (kłos), umieszczony po lewej stronie,
2. dwuliterowy kod kraju według ISO, np. PL, PH,
3. kod producenta lub podmiotu wykonującego obróbkę, nadany przez krajową organizację ochrony roślin, oddzielony od kodu kraju myślnikiem,
4. kod metody obróbki: HT, DH, MB lub SF.

Znak ma być prostokątny lub kwadratowy, w obramowaniu, z pionową linią oddzielającą symbol od kodów. W obramowaniu nie może być innych informacji. Musi być czytelny, trwały i nieprzenoszalny, umieszczony w widocznym miejscu, najlepiej na co najmniej dwóch przeciwległych bokach. Nie może być rysowany ręcznie. Należy unikać koloru czerwonego i pomarańczowego, bo są zarezerwowane dla oznaczeń towarów niebezpiecznych.

W Polsce Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) publikuje krajowy wykaz kodów producentów drewnianych materiałów opakowaniowych według ISPM 15. Przed nadaniem numeru zakład przechodzi audyt, który wraz z nadzorem prowadzi Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Technologii Drewna w Poznaniu. Kupując palety, poproś dostawcę o numer wpisu.

Palety naprawiane i przerabiane

Paleta, w której wymieniono do około jednej trzeciej elementów, jest traktowana jako naprawiona; każdy nowy element musi pochodzić z drewna obrobionego zgodnie ze standardem i mieć własny znak. Jeśli wymieniono więcej, paleta jest przerabiana: stare znaki trzeba trwale usunąć, paletę ponownie obrobić i oznaczyć od nowa. Paleta, której nie naprawiano, nie wymaga ponownej obróbki przez cały okres używania.

Wymogi UE przy imporcie

Zgodnie z unijnym prawem o zdrowiu roślin (rozporządzenie (UE) 2016/2031) drewniany materiał opakowaniowy i drewno sztauerskie przywożone spoza UE muszą być poddane obróbce zgodnej z ISPM 15 i oznaczone. W handlu między państwami UE co do zasady nie ma tego wymogu; PIORiN wskazuje wyjątek dla opakowań z drewna iglastego z określonych regionów Portugalii i Hiszpanii ze względu na ryzyko węgorka sosnowca. Przy eksporcie poza UE PIORiN zaleca stosowanie opakowań zgodnych z ISPM 15 w każdym przypadku, bo nie wszystkie państwa udostępniają swoje przepisy fitosanitarne.

Jeśli opakowanie nie ma znaku albo znaleziono w nim żywe szkodniki, służby fitosanitarne kraju importu mogą zatrzymać przesyłkę, nakazać usunięcie i obróbkę lub zniszczenie opakowania albo odesłanie towaru. Koszty i opóźnienia ponosi zwykle importer, a opłaty za przetrzymanie kontenera rosną z każdym dniem.

Importując z Azji, zapisz w kontrakcie wymóg opakowań zgodnych z ISPM 15 i poproś o zdjęcia znaków przed załadunkiem.

Pakowanie do transportu morskiego

Kontener w rejsie przechodzi przez różne strefy klimatyczne, jest przeładowywany dźwigami i kołysze się na fali. Najważniejsze zasady:

• Mocowanie. Ładunek nie może się przesuwać. Wypełnij puste przestrzenie, użyj pasów, klinów i poduszek powietrznych. Międzynarodowym punktem odniesienia jest Kodeks praktyki IMO/ILO/UNECE dotyczący pakowania jednostek transportowych (CTU Code) z 2014 roku; nie jest obowiązkowy, ale opisuje dobre praktyki mocowania i rozkładu masy.
• Wilgoć. Różnice temperatur powodują skraplanie się wilgoci w kontenerze. Mokre drewno palet zwiększa ryzyko; stosuj suche palety i pochłaniacze wilgoci.
• Rozkład masy. Ciężkie elementy na dole i równomiernie na długości kontenera.
• Opakowanie jednostkowe. Kartony o odpowiedniej wytrzymałości na piętrzenie, folia, narożniki.

Ma to znaczenie przy szkodzie. Klauzule Institute Cargo Clauses wyłączają szkody wynikające z niewystarczającego opakowania lub sztauowania w kontenerze, jeśli wykonał je ubezpieczony lub zrobiono to przed rozpoczęciem ochrony. Szczegóły w artykule o ubezpieczeniu cargo.

Oznaczenie przesyłki

Na każdym opakowaniu zbiorczym umieść:

• znaki wysyłkowe: odbiorca lub jego skrót, port lub miejsce przeznaczenia, numer zamówienia, numer opakowania w formacie „nr / łączna liczba",
• wagę brutto i netto oraz wymiary,
• piktogramy manipulacyjne, np. „góra", „chronić przed wilgocią", „kruche",
• przy towarach niebezpiecznych nalepki i oznaczenia wymagane przez przepisy dla danego rodzaju transportu.

Znaki na opakowaniach muszą zgadzać się z listą pakunkową i dokumentem przewozowym; rozbieżności to częsta przyczyna pytań przy odprawie. Zestaw dokumentów opisujemy w artykule dokumenty w handlu międzynarodowym, a dobór kontenera w tekście o kontenerach morskich.

W negocjacjach na Hiram wymagania dotyczące opakowań i oznaczeń można zapisać w kolejnych wersjach warunków, tak aby obie strony miały jeden, aktualny zapis ustaleń. Jeśli szukasz dostawcy lub odbiorcy, przejrzyj rynek.

Źródła

• IPPC: ISPM 15, Regulation of wood packaging material in international trade (PDF) (otwiera się w nowej karcie)
• Komisja Europejska: Requirements for wood packaging and dunnage (otwiera się w nowej karcie)
• PIORiN: Opakowania drewniane (otwiera się w nowej karcie)
• IMO: CTU Code (otwiera się w nowej karcie)
• Institute Cargo Clauses (A) 1/1/09, LMA/IUA (otwiera się w nowej karcie)