Oznakowanie CE w imporcie do UE: obowiązki importera
Oznakowanie CE oznacza, że produkt spełnia wymagania unijnych przepisów harmonizacyjnych, które go obejmują, i może być swobodnie sprzedawany w całej UE. Dotyczy tylko określonych grup produktów, m.in. zabawek, sprzętu elektrycznego i elektronicznego, maszyn, środków ochrony indywidualnej, wyrobów medycznych i urządzeń ciśnieniowych. Importer, który sprowadza taki produkt spoza UE, nie może polegać na samym znaku na obudowie: musi sprawdzić, czy producent przeprowadził ocenę zgodności i przygotował dokumentację, a swoją nazwę i adres musi umieścić na produkcie lub, gdy nie jest to możliwe, na opakowaniu albo w dokumencie towarzyszącym.
Autor: Hiram Trade Editorial Desk
- Opublikowano
6 min czytania
Które produkty wymagają CE
Według portalu Your Europe oznakowanie CE jest wymagane dla produktów objętych unijnymi przepisami harmonizacyjnymi, w tym m.in.:
- zabawek,
- sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
- dronów,
- wyrobów pirotechnicznych,
- jachtów rekreacyjnych i skuterów wodnych,
- urządzeń ciśnieniowych i urządzeń spalających paliwa gazowe,
- baterii,
- maszyn,
- przyrządów pomiarowych i wag,
- środków ochrony indywidualnej,
- wyrobów medycznych.
Jeśli produkt nie jest objęty żadnym aktem przewidującym CE, nie wolno go tak oznaczać. Nie oznacza to jednak braku wymagań: produkty konsumenckie bez przepisów harmonizacyjnych podlegają ogólnemu rozporządzeniu w sprawie bezpieczeństwa produktów (GPSR, rozporządzenie (UE) 2023/988), a żywność, kosmetyki czy chemikalia mają własne regulacje.
Jeden produkt może podlegać kilku aktom jednocześnie. Na przykład zabawka elektryczna może wymagać spełnienia przepisów o zabawkach i przepisów o sprzęcie elektrycznym. Punktem wyjścia jest ustalenie, które akty mają zastosowanie; pomocny bywa właściwy kod taryfowy, zob. klasyfikacja HS/CN, ale to nie on decyduje o wymogach CE, tylko zakres danego aktu.
Kto odpowiada: producent, importer, dystrybutor
- Producent przeprowadza ocenę zgodności, przygotowuje dokumentację techniczną, podpisuje deklarację zgodności UE i umieszcza oznakowanie CE. Producentem jest także firma, która zleca wytworzenie produktu i sprzedaje go pod własną nazwą lub marką. Importer, który wprowadza produkt pod swoją marką, przejmuje obowiązki producenta.
- Importer to firma z UE, która wprowadza do obrotu produkt z państwa trzeciego. Ma własne obowiązki opisane niżej.
- Dystrybutor sprawdza, czy produkt ma oznakowanie, wymagane dokumenty i instrukcje, zanim go sprzeda.
Obowiązki importera
Według Your Europe importer przed wprowadzeniem produktu do obrotu musi:
- upewnić się, że producent przeprowadził właściwą procedurę oceny zgodności i sporządził dokumentację techniczną,
- sprawdzić, że produkt ma oznakowanie CE i wymagane oznaczenia oraz że towarzyszą mu instrukcje i informacje o bezpieczeństwie w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów i innych użytkowników w kraju sprzedaży,
- umieścić na produkcie, opakowaniu lub w dokumencie swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy oraz adres kontaktowy,
- współpracować z organami nadzoru rynku i informować o produktach stwarzających ryzyko, w tym przez unijny portal Safety Business Gateway.
Jeśli produkt nie jest zgodny, importer nie może go wprowadzić do obrotu. Przy produktach z niektórych grup rozporządzenie (UE) 2019/1020 wymaga, by w UE był podmiot gospodarczy (producent, importer, upoważniony przedstawiciel lub dostawca usług realizacji zamówień), który przechowuje deklarację zgodności do dyspozycji organów i z nimi współpracuje.
Deklaracja zgodności UE
Deklaracja zgodności UE to dokument, w którym producent oświadcza na własną odpowiedzialność, że produkt spełnia wymagania wskazanych aktów. Zawiera m.in. identyfikację produktu, dane producenta, listę aktów prawnych i norm zharmonizowanych lub innych specyfikacji, a jeśli uczestniczyła jednostka notyfikowana, jej dane i numer certyfikatu.
Co sprawdzić w deklaracji otrzymanej od dostawcy:
- czy dotyczy dokładnie tego modelu i wersji, który kupujesz,
- czy wskazuje akty prawne mające zastosowanie do produktu i do daty wprowadzenia go do obrotu, w tym ewentualne przepisy przejściowe (uchylony akt może nadal obowiązywać w okresie przejściowym, więc jego wskazanie nie musi być błędem),
- czy jest podpisana przez producenta z datą i miejscem,
- czy numer jednostki notyfikowanej (jeśli jest) pasuje do numeru przy znaku CE, gdy stosowana procedura wymaga umieszczenia go przy znaku; jednostki notyfikowane można sprawdzić w unijnej bazie NANDO.
Certyfikat wystawiony przez firmę, która nie jest jednostką notyfikowaną dla danego aktu, albo "certyfikat CE" z testów laboratorium to nie to samo co deklaracja zgodności producenta. To częsty problem w imporcie z Azji.
Dokumentacja techniczna
Dokumentacja techniczna pokazuje, jak produkt spełnia wymagania: opis i rysunki, analiza ryzyka, lista zastosowanych norm, raporty z badań, instrukcje. Według Your Europe dokumentację trzeba przechowywać co najmniej 10 lat od wprowadzenia produktu do obrotu. Producent spoza UE nie zawsze przekaże importerowi całą dokumentację, ale importer musi mieć pewność, że istnieje i zostanie udostępniona organom na żądanie. Zapisz to w umowie.
Samoocena czy jednostka notyfikowana
W części przypadków producent sam przeprowadza ocenę zgodności. Przy produktach wyższego ryzyka, np. wielu wyrobach medycznych, części maszyn czy środkach ochrony indywidualnej wyższych kategorii, wymagany jest udział jednostki notyfikowanej. Jej czterocyfrowy numer identyfikacyjny umieszcza się przy znaku CE tylko wtedy, gdy wymaga tego stosowana procedura oceny zgodności (np. gdy jednostka uczestniczy w fazie kontroli produkcji); jednostka zaangażowana wyłącznie w fazie projektowania może nie występować przy znaku. Która procedura obowiązuje, wynika z konkretnego aktu.
Kontrola na granicy
Produkty wchodzące na rynek UE mogą być kontrolowane przez organy celne we współpracy z organami nadzoru rynku (rozporządzenie 2019/1020). Brak wymaganego oznakowania lub dokumentów może skutkować wstrzymaniem dopuszczenia do obrotu. Przygotuj deklarację zgodności i dane importera przed przybyciem towaru, a nie po zatrzymaniu.
Jak sprawdzić dostawcę przed zamówieniem
- poproś o deklarację zgodności UE i listę norm przed podpisaniem umowy,
- zapytaj o raporty z badań i laboratorium, które je wykonało,
- zweryfikuj numer jednostki notyfikowanej w NANDO,
- uzgodnij w umowie treść oznakowania, etykiet i instrukcji oraz dane importera,
- zleć inspekcję przedwysyłkową obejmującą sprawdzenie oznakowania,
- sprawdź samą firmę; zob. weryfikacja kontrahenta.
Lista kontrolna importera
- Ustalone akty harmonizacyjne obejmujące produkt.
- Deklaracja zgodności UE dla właściwego modelu, podpisana przez producenta.
- Dostęp do dokumentacji technicznej zapewniony umową.
- Oznakowanie CE i numer jednostki notyfikowanej, jeśli wymagany.
- Dane importera na produkcie, opakowaniu lub dokumencie.
- Instrukcje i informacje o bezpieczeństwie w języku kraju sprzedaży.
Hiram nie weryfikuje dokumentów, w tym deklaracji zgodności i certyfikatów; odpowiedzialność za zgodność produktu spoczywa na producencie i importerze. Dostawców i ich oferty możesz porównać na rynku Hiram.
Tekst ma charakter informacyjny. Przy produktach wyższego ryzyka skonsultuj się z jednostką notyfikowaną lub specjalistą ds. zgodności.
Źródła
- Your Europe, Oznakowanie CE: https://europa.eu/youreurope/business/product-requirements/labels-markings/ce-marking/index_pl.htm (otwiera się w nowej karcie)
- Your Europe, Product compliance (obowiązki importerów i dystrybutorów): https://europa.eu/youreurope/business/product-requirements/compliance/index_en.htm (otwiera się w nowej karcie)
- EUR-Lex, Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/1020/oj (otwiera się w nowej karcie)
- EUR-Lex, Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/988/oj (otwiera się w nowej karcie)
- Komisja Europejska, Blue Guide dotyczący wdrażania unijnych przepisów o produktach 2022 (zawiadomienie Komisji C/2022/247)
- Komisja Europejska, baza jednostek notyfikowanych NANDO: https://webgate.ec.europa.eu/single-market-compliance-space/notified-bodies (otwiera się w nowej karcie)
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani celnej. Przepisy i stawki się zmieniają: przed decyzją sprawdź aktualne źródła urzędowe lub skonsultuj się z doradcą.