Kody HS, CN i TARIC: jak klasyfikować towary w imporcie
Kod towaru decyduje o stawce cła, o tym, czy potrzebne jest pozwolenie lub świadectwo, o stawce VAT, a nawet o tym, czy dany towar w ogóle możesz sprowadzić. Błędna klasyfikacja oznacza ryzyko dopłaty cła z odsetkami, zatrzymania towaru lub utraty preferencji. Poniżej wyjaśniamy, jak działają kody HS, CN i TARIC i jak samodzielnie dojść do właściwego kodu.
Autor: Hiram Trade Editorial Desk
- Opublikowano
6 min czytania
Trzy poziomy: HS, CN, TARIC
| System | Długość | Kto prowadzi | Do czego służy |
|---|---|---|---|
| HS (Zharmonizowany System) | 6 cyfr | Światowa Organizacja Celna (WCO) | wspólna podstawa taryf i statystyk ponad 200 gospodarek |
| CN (Nomenklatura Scalona) | 8 cyfr | UE, rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 | stawki celne UE, statystyka handlu, wiele przepisów podatkowych |
| TARIC | 10 cyfr | Komisja Europejska | środki UE: preferencje, zawieszenia, kontyngenty, cła antydumpingowe, zakazy i ograniczenia |
Pierwsze sześć cyfr jest wspólne dla prawie całego świata. Dlatego dostawca z Filipin i importer z Polski powinni mieć tę samą sześciocyfrową podpozycję HS, nawet jeśli dalsze cyfry się różnią. Obecnie obowiązuje wydanie HS 2022. Nomenklatura CN jest aktualizowana co roku, a nowa wersja obowiązuje od 1 stycznia.
Struktura kodu na przykładzie oleju kokosowego:
- dział 15: tłuszcze i oleje zwierzęce, roślinne lub pochodzenia mikrobiologicznego,
- pozycja 1513: olej kokosowy (kopra), olej z ziaren palmowych lub olej babassu oraz ich frakcje,
- podpozycja 1513 11: olej surowy (kokosowy),
- podpozycja 1513 19: pozostały, czyli np. rafinowany.
Na poziomie CN i TARIC następują dalsze podziały, np. według przeznaczenia lub wielkości opakowania. Aktualny podział sprawdź w TARIC.
Jak klasyfikować towar krok po kroku
- Opisz towar technicznie: skład, stan (surowy, przetworzony), funkcja, sposób pakowania. Nazwa handlowa nie wystarcza.
- Znajdź dział i pozycję: korzystaj z brzmienia pozycji i uwag do sekcji i działów. Zgodnie z Ogólnymi regułami interpretacji (ORI) o klasyfikacji rozstrzyga przede wszystkim brzmienie pozycji i uwagi, a nie tytuły sekcji.
- Stosuj ORI po kolei: reguły 1-6 wskazują, co robić z towarami niekompletnymi, mieszaninami, zestawami i opakowaniami. Nie przeskakuj do reguły 3, jeśli reguła 1 daje odpowiedź.
- Zejdź do podpozycji: porównuj tylko podpozycje na tym samym poziomie.
- Sprawdź noty wyjaśniające: noty wyjaśniające HS (WCO) i noty wyjaśniające CN (publikowane przez Komisję) doprecyzowują zakres pozycji.
- Sprawdź bazę EBTI: zobacz, jak organy celne UE klasyfikowały podobne towary w wydanych decyzjach WIT.
- Sprawdź TARIC dla kraju pochodzenia: stawka, preferencje, wymagane dokumenty i ewentualne ograniczenia.
Dlaczego kod ma znaczenie
- Cło: stawka konwencyjna i preferencyjna zależy od kodu. Różnica między sąsiednimi kodami bywa znaczna.
- Preferencje: reguły pochodzenia w umowach handlowych i w GSP są określone dla konkretnych kodów. Ten sam towar może spełniać regułę w jednej pozycji, a w innej nie.
- Zakazy i ograniczenia: licencje, świadectwa zdrowia, kontrole fitosanitarne, towary podwójnego zastosowania i sankcje są przypisane do kodów.
- Środki ochrony handlu: cła antydumpingowe i wyrównawcze dotyczą określonych kodów TARIC i krajów pochodzenia.
- VAT i akcyza: w Polsce stawki VAT dla towarów ustala się w oparciu o klasyfikację CN, a wyroby akcyzowe są definiowane przez kody CN.
- Statystyka i Intrastat: przy handlu wewnątrz UE też potrzebujesz kodu CN.
WIT (BTI): wiążąca informacja taryfowa
Jeśli klasyfikacja jest niepewna, a towar ważny dla biznesu, możesz wystąpić o wiążącą informację taryfową (WIT, w UE: BTI). To decyzja organu celnego, która:
- jest bezpłatna,
- wiąże posiadacza i organy celne we wszystkich państwach UE,
- jest co do zasady ważna przez 3 lata,
- trafia do publicznej bazy EBTI.
WIT wydana na podstawie niepełnych lub nieprawdziwych informacji zostaje unieważniona. Opis we wniosku musi być dokładny, najlepiej z kartą techniczną, składem i zdjęciami, a w razie potrzeby z próbką.
Dla VAT w Polsce istnieje odrębny instrument: wiążąca informacja stawkowa (WIS), wydawana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Zawiera klasyfikację towaru według CN i właściwą stawkę VAT.
Kto odpowiada za kod
Za poprawność zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, zwykle importer lub jego przedstawiciel. Kod podany przez dostawcę na fakturze to wskazówka, a nie rozstrzygnięcie. Dostawcy często podają kod krajowy swojego kraju, który na poziomie 8 i 10 cyfr może mieć inne znaczenie niż kod CN.
Dobra praktyka: uzgodnij kod HS na poziomie 6 cyfr z dostawcą już przy zapytaniu ofertowym, a kod CN i TARIC ustal ze swoją agencją celną przed pierwszą dostawą.
Typowe błędy
- Klasyfikacja według nazwy handlowej, a nie składu i funkcji.
- Kopiowanie kodu z faktury dostawcy bez weryfikacji.
- Pomijanie uwag do działów, które wyłączają towar z pozycji.
- Niesprawdzenie środków TARIC dla konkretnego kraju pochodzenia.
- Brak aktualizacji po corocznej zmianie CN.
Kod w praktyce handlowej
Kod HS przydaje się także przy wyszukiwaniu dostawców i porównywaniu ofert: pozwala upewnić się, że wszyscy wyceniają ten sam towar. Na Hiram przy kalkulacji kosztu całkowitego dostawy stawka cła jest jednym ze składników, dlatego warto znać kod przed porównaniem ofert. O pozostałych składnikach piszemy w artykule o landed cost.
Checklista
- Opis techniczny towaru (skład, stan, funkcja, opakowanie).
- Kod HS 6 cyfr uzgodniony z dostawcą.
- Kod CN 8 cyfr i TARIC 10 cyfr potwierdzone z agencją celną.
- Sprawdzone środki TARIC dla kraju pochodzenia.
- Przy wątpliwościach: wniosek o WIT, a dla VAT o WIS.
- Coroczny przegląd kodów po zmianie CN.
Jeśli szukasz dostawców konkretnego towaru, przejrzyj oferty w Hiram.
Źródła
- WCO, What is the Harmonized System (HS)?: https://www.wcoomd.org/en/topics/nomenclature/overview/what-is-the-harmonized-system.aspx (otwiera się w nowej karcie)
- WCO, HS Nomenclature 2022 Edition: https://www.wcoomd.org/en/topics/nomenclature/instrument-and-tools/hs-nomenclature-2022-edition.aspx (otwiera się w nowej karcie)
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/1987/2658/oj (otwiera się w nowej karcie)
- Komisja Europejska, baza TARIC: https://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric/ (otwiera się w nowej karcie)
- Komisja Europejska, EU Binding Tariff Information (BTI): https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs/common-customs-tariff-cct/tariff-classification-goods/eu-binding-tariff-information-bti_en (otwiera się w nowej karcie)
- Komisja Europejska, European Binding Tariff Information (EBTI): https://taxation-customs.ec.europa.eu/online-services/online-services-and-databases-customs/european-binding-tariff-information-ebti_en (otwiera się w nowej karcie)
- Serwis podatki.gov.pl, Wiążąca informacja stawkowa (WIS): https://www.podatki.gov.pl/wiazace-informacje-podatkowe-i-celne/wiazaca-informacja-stawkowa-wis (otwiera się w nowej karcie)
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani celnej. Przepisy i stawki się zmieniają: przed decyzją sprawdź aktualne źródła urzędowe lub skonsultuj się z doradcą.