CBAM 2026: obowiązki importera, próg 50 ton i terminy

Podstawa prawna i etapy

CBAM ustanawia rozporządzenie (UE) 2023/956. Okres przejściowy, w którym importerzy tylko raportowali emisje, trwał do końca 2025 roku. Rozporządzenie (UE) 2025/2083, opublikowane 17 października 2025 roku i obowiązujące od 20 października 2025 roku, uprościło zasady przed wejściem w okres docelowy. Od 1 stycznia 2026 roku CBAM działa w reżimie docelowym, a jego pełne wdrożenie jest rozłożone do 2034 roku, równolegle z wygaszaniem bezpłatnych uprawnień w unijnym systemie handlu emisjami.

Jakie towary obejmuje

CBAM dotyczy sześciu sektorów: cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru. Dokładny zakres wyznaczają kody CN w załączniku I do rozporządzenia, więc o tym, czy Twój towar jest objęty, decyduje klasyfikacja taryfowa, a nie nazwa handlowa. Obejmuje to także niektóre wyroby, np. wybrane wyroby ze stali i aluminium, a nie tylko surowce. Zasady klasyfikacji opisujemy w artykule o kodach HS, CN i TARIC.

Próg 50 ton

Rozporządzenie 2025/2083 zastąpiło wcześniejsze zwolnienie dla przesyłek o niskiej wartości jednym progiem masowym: 50 ton netto na importera w roku kalendarzowym, łącznie dla towarów CBAM. Obowiązki powstają, gdy importer przekracza 50 ton rocznie (więcej niż 50 ton); importer, który sprowadza dokładnie 50 ton lub mniej, nie przekracza progu i jest zwolniony z obowiązków CBAM. Próg nie dotyczy energii elektrycznej i wodoru.

W praktyce:

• policz łączną masę netto wszystkich towarów CBAM importowanych w roku, nie pojedyncze przesyłki,
• jeśli planujesz zwiększyć import, zaplanuj uzyskanie statusu z wyprzedzeniem, bo przekroczenie progu bez upoważnienia grozi karami.

Status upoważnionego zgłaszającego CBAM

Importer, który sprowadza więcej niż 50 ton towarów CBAM, albo jego pośredni przedstawiciel celny musi uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Wniosek składa się do właściwego organu krajowego przez rejestr CBAM. Komisja wskazywała, że wnioski trzeba było złożyć przed importem, najpóźniej do 31 marca 2026 roku, co pozwalało kontynuować import w czasie rozpatrywania wniosku. Firma, która dopiero teraz zaczyna importować towary CBAM powyżej progu, musi uzyskać status przed przekroczeniem progu.

Według Access2Markets w zgłoszeniu celnym towarów CBAM podaje się dodatkowe dane w osobnej grupie danych (12 04 000 000). Uzgodnij to z agencją celną; procedurę odprawy opisujemy w artykule odprawa celna krok po kroku.

Roczny cykl obowiązków

Emisje: dane rzeczywiste czy wartości domyślne

Liczbę certyfikatów wyznaczają emisje wbudowane w importowane towary. Importer może je wykazać:

• na podstawie rzeczywistych danych od producenta, które muszą zostać zweryfikowane przez akredytowanego weryfikatora, albo
• przy użyciu wartości domyślnych publikowanych przez Komisję.

Wartości domyślne są prostsze, ale zwykle mniej korzystne niż dobre dane rzeczywiste. Rozporządzenie przewiduje też możliwość uwzględnienia ceny emisji faktycznie zapłaconej w kraju pochodzenia, co zmniejsza liczbę certyfikatów do umorzenia; wymaga to udokumentowania.

Co to oznacza w relacji z dostawcą

CBAM przenosi na importera koszt i obowiązek danych, ale dane są u producenta. W kontraktach z dostawcami towarów CBAM warto zapisać:

• obowiązek przekazania danych o emisjach według metodyki CBAM i zgody na weryfikację instalacji,
• identyfikację instalacji produkcyjnej, a nie tylko handlowca,
• informację o cenie emisji zapłaconej w kraju pochodzenia wraz z dowodami,
• podział kosztów, jeśli dane okażą się niedostępne i trzeba będzie zastosować wartości domyślne.

Przy porównywaniu ofert koszt certyfikatów jest częścią kosztu dostawy. Dwie oferty stali o tej samej cenie mogą się różnić łącznym kosztem, jeśli jeden producent ma zweryfikowane niskie emisje, a drugi nie przekazuje danych. Weryfikację samego kontrahenta omawiamy w artykule o weryfikacji kontrahenta zagranicznego.

Upoważniony zgłaszający może powierzyć składanie deklaracji CBAM osobie trzeciej z siedzibą w UE i numerem EORI, ale odpowiedzialność za zgodność pozostaje po jego stronie.

W praktyce jednostronicowa karta danych o emisjach dla każdej instalacji, odświeżana co kwartał, chroni kwestionariusze dla dostawców przed zamianą w roczny pośpiech.

Wielu importerów prowadzi też listę kontrolną tonażu CBAM, która sygnalizuje zbliżanie się łącznego importu towarów objętych do rocznego progu 50 ton.

Planowane rozszerzenie na wyroby dalszego przetworzenia

17 grudnia 2025 roku Komisja zaproponowała rozszerzenie CBAM na 180 wyrobów dalszego przetworzenia o wysokiej zawartości stali lub aluminium oraz wzmocnienie przepisów przeciwko obchodzeniu mechanizmu. Rada uzgodniła swoje stanowisko 12 czerwca 2026 roku, poszerzając listę do około 200 towarów. Parlament Europejski miał przyjąć stanowisko na sesji plenarnej we wrześniu 2026 roku; prasa branżowa podała, że zrobił to 15 września, z jeszcze szerszym zakresem. Teraz czekają negocjacje trójstronne i na dzień publikacji tego artykułu przepisy nie zostały ostatecznie przyjęte. Jeśli importujesz maszyny, części lub konstrukcje ze stali i aluminium, śledź ten proces, bo zakres i terminy mogą się zmienić.

Lista kontrolna

1. Sprawdź kody CN wszystkich importowanych towarów pod kątem załącznika I.
2. Policz roczną masę netto towarów CBAM i porównaj z progiem 50 ton.
3. Jeśli przekraczasz próg, uzyskaj status upoważnionego zgłaszającego przed importem.
4. Zbierz od dostawców dane o emisjach albo przygotuj się na wartości domyślne.
5. Zaplanuj budżet na certyfikaty za 2026 rok, kupowane od lutego 2027 roku.
6. Przygotuj deklarację za 2026 rok do 30 września 2027 roku.

Hiram nie oblicza emisji ani nie rozlicza CBAM, ale w negocjacjach można zapisać w kolejnych wersjach warunków, kto dostarcza dane o emisjach i na jakich zasadach. Jeśli szukasz dostawcy stali, aluminium lub nawozów, przejrzyj rynek.

Źródła

• Komisja Europejska: Carbon Border Adjustment Mechanism (otwiera się w nowej karcie)
• Komisja Europejska: CBAM definitive regime (otwiera się w nowej karcie)
• Access2Markets: Start of the definitive period of the CBAM in the EU (otwiera się w nowej karcie)
• Komisja Europejska: Commission welcomes Council agreement on strengthening CBAM (12.06.2026) (otwiera się w nowej karcie)
• Parlament Europejski, EPRS: CBAM extension to downstream products (otwiera się w nowej karcie)
• Parlament Europejski, EPRS: Extension of CBAM scope to downstream goods and anti-circumvention measures (otwiera się w nowej karcie)
• SteelOrbis: European Parliament backs CBAM extension to cover downstream steel products (otwiera się w nowej karcie)
• ICAP: EU adopts simplifications of CBAM rules ahead of the compliance phase starting in 2026 (otwiera się w nowej karcie)
• Reed Smith: What you need to know as CBAM simplification comes into effect (otwiera się w nowej karcie)